Chàng trai 19 tuổi sưởi ấm bé sinh non
Bên trong phòng chăm sóc đặc biệt ngập mùi thuốc sát khuẩn của Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Nguyễn Hoàng Hiệp giữ cơ thể bất động.
Trên lồng ngực trần của nam sinh 19 tuổi là bé Công Nam, trẻ sơ sinh thiếu tháng chỉ nặng 1,1 kg. Cơ thể bé lọt thỏm trong lòng bàn tay người lớn, chằng chịt dây chuyền dịch và phải dựa vào chiếc ống nội khí quản quá cỡ để duy trì từng nhịp thở thoi thóp.
"Em bé không chỉ chiến đấu với những khiếm khuyết cơ thể mà còn phải đối mặt với thực tại là mẹ đã mất", Hiệp kể lại hôm 6/4.
Trước đó, nam sinh thông báo tuyển người hỗ trợ chăm sóc trẻ sinh non của Câu lạc bộ Tình nguyện và Tuyên truyền ICTU, thuộc Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Thái Nguyên. Mẹ bé Công Nam vừa qua đời, để lại đứa trẻ đối mặt với ranh giới sinh tử. Nhận thấy tình cảnh này, Hiệp lập tức liên hệ câu lạc bộ và viện, xin đảm nhận vai trò người ấp.
Dưới hướng dẫn của bác sĩ, Hiệp học cách thực hiện phương pháp Kangaroo, tức đặt bé nằm sấp trực tiếp trên ngực trần, da kề da, đầu nghiêng sang một bên để thông đường thở, rồi cố định bằng khăn vải.
"Lúc đầu bế bé trên tay, em lo lắm. Bé nhỏ quá, mong manh đến mức em sợ mình chưa đủ khéo để chăm trọn vẹn", Hiệp nhớ lại. Nhưng khi tấm lưng trần của Công Nam chạm vào lồng ngực mình, chàng trai cảm nhận từng nhịp thở rất khẽ, đều đặn.
"Nỗi lo biến mất, chỉ còn sự tập trung tuyệt đối", nam sinh kể.
Mỗi ca ấp kéo dài trọn vẹn bốn tiếng đồng hồ. Trong suốt thời gian đó, Hiệp cố gắng rướn lồng ngực về phía trước để tạo thành một tổ ấm vững chãi. Cảm giác nhức mỏi thường bắt đầu từ thắt lưng, sau đó nhanh chóng lan lên vai và cổ chỉ sau giờ đầu tiên.
Đối với các ca trực đêm, cơn buồn ngủ trở thành thử thách khắc nghiệt nhất. Hiệp kiên quyết không cựa quậy, ép bản thân tỉnh táo bằng cách nhìn xuống lồng ngực bé xíu đang phập phồng sát da thịt mình. Cậu cho biết những đau mỏi thể xác trở nên vô cùng nhỏ bé khi thấy đứa trẻ vẫn an toàn.
Phương pháp Kangaroo Mother Care được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị rộng rãi như một can thiệp thiết yếu cho trẻ sinh non và nhẹ cân. Khi được áp vào cơ thể người lớn khỏe mạnh, trẻ nhận được hơi ấm ổn định thay thế lồng ấp, đồng thời được kích thích nhịp tim, nhịp thở và nồng độ oxy trong máu. Các nghiên cứu cho thấy phương pháp này giúp giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sinh non có cân nặng dưới 2 kg tới 40%, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện và hạ thân nhiệt.
Nhu cầu về những người chăm sóc như Hiệp xuất phát từ một thực trạng y tế đáng lo ngại. Tổ chức Y tế Thế giới ước tính mỗi năm toàn cầu có khoảng 15 triệu trẻ sinh non ra đời, tỷ lệ chiếm 1/10 tổng số trẻ sơ sinh. Các biến chứng từ sinh non cướp đi sinh mạng của khoảng một triệu trẻ em, trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhóm dưới 5 tuổi. Riêng tại Việt Nam, tỷ lệ sinh non chiếm khoảng 7% số ca sinh, tương đương 100.000 đến 110.000 trẻ mỗi năm.
Phạm Xuân Thủy, 21 tuổi, chủ nhiệm Câu lạc bộ Tình nguyện và Tuyên truyền ICTU, là người kết nối các tình nguyện viên cho hoạt động này. Theo Thủy, việc tuyển chọn không dễ vì yêu cầu tiếp xúc da trần khiến nhiều người ngại. Nhưng khi nhìn hình ảnh bé Công Nam, sự e ngại thường tan nhanh. Hiệp là một trong những người đăng ký đầu tiên.
"Tất cả đã lập nên một đội, thay phiên nhau ấp ôm bé Công Nam, chiến binh 1,1 kg đang nỗ lực mỗi ngày," Thủy nói. Các tình nguyện viên được chọn lọc kỹ, yêu cầu sức khỏe tốt, kiên trì và cam kết duy trì hơi ấm liên tục, bởi bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của bé.
Kết thúc mỗi ca túc trực, Hiệp bàn giao bé cho người tiếp theo và bước ra khỏi phòng hồi sức với đôi vai trĩu nặng trước khi quay lại với nhịp sống giảng đường.
Khi câu chuyện lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người đã gọi cậu là "chàng mẹ" vì hành động bù đắp hơi ấm mẫu tử cho đứa trẻ bất hạnh. Trước những phản hồi, nam sinh bày tỏ sự biết ơn khi thấy ngày càng có nhiều bạn trẻ sẵn sàng tham gia, đảm bảo rằng những em bé sinh non luôn có điểm tựa vững chắc để lớn lên khỏe mạnh.
*Tên em bé thay đổi
Diệu Tâm
