Chăm sóc môi đúng cách khi hanh khô
Thoa son dưỡng ẩm, uống đủ nước, tránh liếm môi hoặc bóc vảy, dùng mặt nạ môi, massage để giữ cho đôi môi luôn mềm mại trong mùa đông.
Lớp biểu bì môi rất mỏng và không có tuyến bã nhờn, nên trong thời tiết hanh khô, môi mất nước nhanh, lớp bảo vệ lipid suy yếu, dẫn đến nứt nẻ, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm xâm nhập.
Theo ThS.BS Quách Thu Trang, khoa Da liễu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, thói quen như liếm môi, dùng son chứa cồn hay bóc da môi càng làm tình trạng nặng hơn. Một số tình trạng, bệnh lý như thiếu vitamin B, viêm da cơ địa hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng khiến môi dễ tổn thương. Hậu quả có thể là đau rát, mất thẩm mỹ, viêm nướu, viêm khóe miệng hoặc nhiễm trùng nếu không chăm sóc đúng cách. Để môi mềm mại mùa lạnh, bác sĩ Trang gợi ý những biện pháp chăm sóc đơn giản dưới đây.
Giữ ẩm đúng cách
Son dưỡng chứa các thành phần khóa ẩm như petrolatum, lanolin, shea butter, ceramide giúp tạo lớp màng bảo vệ, ngăn mất nước và giữ môi mềm lâu. Khi ra ngoài trời lạnh hoặc gió mạnh, nên ưu tiên son dưỡng đặc để tăng khả năng giữ ẩm. Tránh son chứa hương liệu mạnh, menthol, cồn, long não vì dễ gây kích ứng, đặc biệt người có da nhạy cảm nên chọn sản phẩm có ghi "hypoallergenic" (sản phẩm chứa rất ít các chất gây dị ứng cho da) hoặc "for sensitive skin" (sản phẩm cho da nhạy cảm).
Khi trang điểm, thoa son dưỡng làm lớp lót để giảm khô và lộ vân môi. Nên thoa son dưỡng trước khi ngủ để môi được phục hồi tốt nhất, kết hợp tẩy tế bào chết 1-2 lần/tuần, tránh tẩy quá nhiều khiến môi mỏng và dễ nứt.
Vùng da quanh miệng cũng cần dưỡng ẩm để tránh đỏ rát, bong tróc; có thể dùng cùng loại kem dưỡng mặt hoặc sản phẩm chứa hyaluronic acid, ceramide để làm dịu và cải thiện hàng rào bảo vệ da.
Tránh các thói quen gây khô môi
Liếm môi là phản xạ rất phổ biến khi môi khô. Tuy vậy, men tiêu hóa trong nước bọt khiến lớp biểu bì bị bào mòn, làm môi mất nước nhanh hơn, dẫn đến khô rát và dễ nứt. Tương tự, việc bóc da môi bằng tay hoặc răng khiến các vết rách sâu, có nguy cơ chảy máu và nhiễm trùng. Thay vào đó, khi thấy da môi bong, nên thoa thêm son dưỡng và chờ lớp da tự bong hoặc làm mềm bằng khăn ấm.
Uống đủ nước, ăn đủ chất
Duy trì lượng nước trung bình 1,5-2 lít mỗi ngày để giữ độ ẩm tự nhiên cho da, có thể uống nước ấm, trà thảo mộc, nước hoa quả ủ ấm... Bổ sung các vitamin thông qua thực phẩm như trứng, sữa, cá, rau xanh, trái cây, các loại hạt hoặc qua viên uống theo tư vấn của bác sĩ hỗ trợ giảm khô môi mạn tính.
Nếu môi đang tổn thương nặng, nên ưu tiên thức ăn mềm, ít gia vị. Hạn chế thực phẩm cay nóng, đồ chua, mặn hoặc có tính axit mạnh như chanh, dứa, xoài xanh, đồ uống có cồn và caffeine.
Giảm tiếp xúc không khí khô lạnh
Ngồi gần thiết bị sưởi hoặc dùng điều hòa cả đêm có thể làm môi nứt nẻ nặng hơn. Bác sĩ Trang khuyên điều chỉnh nhiệt độ hợp lý, tránh gió thổi trực tiếp vào mặt và tăng cường độ ẩm trong phòng bằng máy tạo ẩm (45-55%), đồng thời vệ sinh máy thường xuyên để tránh nấm mốc.
Khi ra ngoài trời lạnh, nên che môi bằng khăn hoặc khẩu trang. Ngay cả những ngày nắng hanh, tia UV vẫn có thể làm môi khô, thâm và lão hóa sớm, nên dùng son dưỡng có SPF từ 15 trở lên khi ra nắng.
Điều trị môi nứt nẻ nặng
Trường hợp môi nứt sâu, chảy máu hoặc đau rát kéo dài, cần chuyển sang các sản phẩm điều trị chuyên sâu. Nếu nghi ngờ viêm khóe miệng (nứt hai bên mép, đau rát, ẩm ướt), cần điều trị sớm vì nguyên nhân có thể liên quan đến nhiễm nấm Candida hoặc thiếu vitamin B2.
Môi viêm đỏ, rát mạnh, nổi mụn nước hoặc tróc vảy quanh viền môi có thể là dấu hiệu viêm môi do tiếp xúc, thường xảy ra khi dị ứng với son, kem đánh răng hoặc thực phẩm. Khi các triệu chứng kéo dài trên 1-2 tuần, nên đến khám bác sĩ da liễu để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Dùng mặt nạ môi
Mặt nạ mật ong giúp kháng khuẩn, làm mềm môi; dầu dừa chứa axit béo chuỗi trung bình hỗ trợ khóa ẩm; dầu oliu hoặc bơ giảm bong tróc. Mọi người có thể thoa lớp mỏng mật ong hoặc dầu dừa lên môi trong 10-15 phút mỗi tối, sau đó rửa sạch và thoa son dưỡng để tăng hiệu quả.
Chọn kem đánh răng phù hợp
Một số thành phần trong kem đánh răng như sodium lauryl sulfate (SLS), bạc hà nồng hoặc fluor nồng độ cao có thể gây kích ứng môi, nhất là khi môi đang khô nứt. Người có môi nhạy cảm nên sử dụng kem đánh răng dành cho da nhạy cảm, ít bọt, ít hương liệu để giảm nguy cơ viêm môi do tiếp xúc.
Bỏ thuốc lá
Khói thuốc chứa nhiều chất gây kích ứng và làm tổn thương niêm mạc môi, khiến môi thâm, khô và khó phục hồi. Người hút thuốc thường bị môi bong tróc kéo dài, nứt sâu hơn vào mùa hanh khô.
Massage môi
Massage môi bằng đầu ngón tay sạch hoặc khăn ấm trong vài phút mỗi tối giúp tăng tuần hoàn máu, thúc đẩy tái tạo tế bào và giảm khô nứt. Có thể kết hợp với dầu dưỡng để tăng hiệu quả làm mềm.
Vệ sinh son môi và dụng cụ trang điểm
Son môi sử dụng lâu ngày dễ tích tụ bụi bẩn, vi khuẩn. Những tác nhân này có thể gây viêm môi hoặc khiến môi dễ nứt nẻ hơn. Mọi người nên thay son sau 6-12 tháng, lau sạch bề mặt son định kỳ và không dùng chung với người khác.
Điều chỉnh thói quen thở
Thở bằng miệng, đặc biệt khi ngủ, khiến không khí khô liên tục thổi qua môi, làm môi nhanh mất nước. Điều trị các bệnh tai mũi họng hoặc tập thở bằng mũi giúp hạn chế môi khô vào buổi sáng.
Theo bác sĩ Trang, ngoài chăm sóc tại nhà, người có môi khô mạn tính hoặc hay bong tróc kéo dài nên đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe tổng quát và loại trừ các nguyên nhân như thiếu máu, rối loạn tuyến giáp, viêm da cơ địa hoặc phản ứng dị ứng kéo dài.
